Na tej stronie używamy plików cookie Google, by móc świadczyć Ci usługi, personalizować reklamy i analizować ruch. Informacje o tym, jak korzystasz z tej strony, są udostępniane Google. Korzystając z niej, zgadzasz się na to.

WARUNKI TECHNICZNE PRACY NARZĘDZI PNEUMATYCZNYCH

Narzędzia pneumatyczne zasilane są sprężonym powietrzem z kompresora. Silnik narzędzia jest jego „sercem” i niezwykle istotne jest aby pracował na powietrzu spełniającym pewne niezwykle istotne kryteria.

Pneumatyka - Schemat przekroju narzędzia z opisam poszczególnych partii narzędzia

We wszystkich narzędziach ogólna zasada działania silnika jest taka sama. Powietrze przez kanaliki wprowadzania powietrza dostaje się do cylindra, w którym znajduje się osadzony na łożyskach wirnik z łopatkami. Pod wpływem ciśnienia łopatki wypychane są z wirnika i działając na zasadzie wiatraka powodują ruch wirnika. Podczas obrotów wirnika łopatki ściśle przylegają do powierzchni cylindra.

Powietrze zasilające narzędzia pneumatyczne musi spełniać następujące kryteria:

  1. Powietrze musi mieć odpowiednie ciśnienie – wszystkie narzędzia pneumatyczne muszą pracować na odpowiednim ciśnieniu wskazanym przez producenta. Wszystkie narzędzia CP pracują na ciśnieniu roboczym 6.2 bar, za wyjątkiem kluczy udarowych 1”, które pracują na ciśnieniu roboczym 6.9 bar (ciśnienie robocze oznacza rzeczywiste ciśnienie, jakim jest zasilane narzędzie podczas jego pracy i mierzone jest bezpośrednio przed samym narzędziem, między wlotem narzędzia a końcem przewodu).

Bardzo ważne jest przestrzeganie ciśnienia zasilającego narzędzia. Zbyt wysokie ciśnienie w bardzo krótkim okresie czasu doprowadzi do zużycia elementów silnika (łopatki „zetrą się” bardzo szybko, w konsekwencji zbyt wysokiego ciśnienie mogą pęknąć i spowodować uszkodzenie cylindra i obudów silnika).

Z kolei zbyt niskie ciśnienie powoduje spadek mocy narzędzia - spadek ciśnienia o 1 bar powoduje spadek mocy narzędzia o około 25%!!!.

Ustawienie odpowiedniego ciśnienia powietrza jest możliwe dzięki zastosowaniu regulatora ciśnienia wyposażonego w manometr, który montujemy za kompresorem a przed narzędziem pneumatycznym (schemat budowy regulatora ciśnienia oraz przykładowe zdjęcie znajdują się poniżej).

Przekrój narzędzie pneumatycznegoCzarno-srebrne narzędzie penumatyczne

  1. Powietrze musi być wolne od wody i wszelkich zanieczyszczeń – silnik narzędzia „jest bardzo wrażliwy” na obecność wody. Powietrze z kropelkami wody, które dostaje się do narzędzia wcześniej lub później doprowadzi do jego uszkodzenia. Obecność wody w silniku powoduje powstawanie rdzy, która podczas pracy narzędzia odrywa się od elementów silnika. Okruchy rdzy podczas pracy rysują powierzchnię cylindra i obudów silnika a w konsekwencji doprowadzają do jego rozszczelnienia (rysy na cylindrze i obudowach powodują, iż silnik nie jest hermetyczny i część powietrza „wycieka” z silnika – to z kolei powoduje iż narzędzie jest bardzo słabe i nie osiąga odpowiednich parametrów).

Dlatego bardzo istotne jest stosowanie filtrów, które nie tylko usuną z powietrza zasilającego wodę ale również wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia np. piasek, opiłki itp. (schemat budowy filtra powietrza oraz jego przykładowe zdjęcie znajdują się poniżej).

Niebieski przekrój narzędziaCzarno-biały przekór narzędzie pomiarowego

  1. Powietrze musi być naolejone - niezwykle istotne jest aby silnik narzędzia był odpowiednio „smarowany”. Chodzi o to, aby w silniku znajdowała się tzw. mgła olejowa pokrywająca wszystkie elementy składowe silnika i w ten sposób skutecznie chroniąca przed jego zatarciem.

Aby zapewnić odpowiednie smarowanie silnika narzędzia pneumatycznego niezbędne jest stosowanie oleju pneumatycznego, charakteryzującego się odpowiednią lepkością i gęstością, który w znaczący sposób zwiększa żywotność łopatek wirnika oraz samego narzędzia.

Olej pneumatyczny jest na tyle „rzadki”, że bez problemu wydmuchiwany jest z narzędzia wraz z drobnym zanieczyszczeniami, które się do niego dostały.

Stosowanie innego typu oleju w narzędziach pneumatycznych prowadzi, w przypadku użycia oleju o zbyt dużej gęstości i lepkości, do powstawania w silniku gęstej mazi blokującej pracę całego silnika. Gęsty olej osiada na poszczególnych elementach silnika wraz z zanieczyszczeniami, które się do niego dostały, co prowadzi do „sklejenia” łopatek, które w tak powstałej mazi nie są w stanie wysunąć się z wirnika. To z kolei prowadzi do zablokowania pracy całego narzędzia.

Aby powietrze dostarczane do narzędzia było naolejone niezbędne jest stosowanie naolejacza (dozownika oleju), który dostarcza krople oleju do węża w postaci mgły olejowej (schemat budowy naolejacza powietrza oraz jego przykładowe zdjęcie znajdują się poniżej).

Niebieski przekrójCzarne narzędzie z kategorii penumatyka

W celu spełnienia powyższych kryteriów w zakresie powietrza zasilającego narzędzia pneumatyczne zaleca się stosowanie zestawów przygotowania powietrza montowanych bezpośrednio za kompresorem lub na zejściu z instalacji sprężonego powietrza, jeżeli takowa istnieje. Zestawy te składają się z regulatora ciśnienia, filtra powietrza i naolejacza (schemat budowy zestawu przygotowania powietrza oraz jego przykładowe zdjęcie znajdują się poniżej)

Opisowy przekrój narzędzia warsztatowegoPrzekrój przyrządu pneumatycznego

Zapewnienie odpowiedniej jakości powietrza jest warunkiem niezbędnym do prawidłowego użytkowania narzędzi pneumatycznych. Powietrze naolejone oraz wolne od wody i wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń wydłuża w znacznym stopniu żywotność samego narzędzia oraz jego poszczególnym komponentów składowych.

Wytyczne dotyczące sposobu podłączenia narzędzi pneumatycznych do kompresora:

Spełnienie warunków dotyczących jakości powietrza zasilającego narzędzia, które omówione zostały powyżej, nie jest wystarczające do tego aby narzędzie działało prawidłowo i osiągało parametry wskazane przez producenta. Konieczne jest również spełnienie pewnych warunków związanych ze sposobem podłączenia narzędzia do źródła sprężonego powietrza (kompresora).

  1. Instalacja pneumatyczna - powinna być wykonana według pewnych podstawowych zaleceń:

    1. w celu uniknięcia tłumienia przepływu główna nitka instalacji powinna być wykonane z rur, profili aluminiowych lub też innych materiałów o średnicy większej niż węże stosowane przy zejściach z instalacji podłączone bezpośrednio do narzędzia,

    2. każde zejście z instalacji przeznaczone do podłączenia narzędzia pneuma-tycznego powinno być zakończone zestawem przygotowania powietrza, składającym się z regulatora ciśnienia, filtra powietrza oraz naolejacza,

    3. wskazane jest wykonywanie instalacji „zamkniętych” – mamy wtedy pewność, iż w każdym miejscu instalacji mamy jednakowe ciśnienie,

    4. w większości profesjonalnych serwisów oprócz zestawów przygotowania powietrza montowanych na zejściach z instalacji stosuje się osuszacz powietrza umiejscowiony za kompresorem a przed wejściem na instalację (osuszacz eliminuje wodę ze sprężonego powietrza trafiającego do instalacji) - poniżej przykład poprawnie zaprojektowanej instalacji sprężonego powietrza.

Opisowy przekrój przyrządu pneumatycznego z wyróżnieniem poszczególnych partii

  1. Przewody do sprężonego powietrza – bardzo istotnym zagadnieniem przy podłączaniu narzędzi pod kompresor lub istniejącą instalację sprężonego powietrza jest dobór właściwych przewodów (węży do sprężonego powietrza) wpinanych na zejściu z instalacji i podłączanych bezpośrednio pod narzędzia.

Dobór węża o zbyt małej średnicy nie pozwala narzędziu na osiągnięcie pełnej sprawności – narzędzie jest tłumione poprzez niewystarczającą ilość zasilającego go powietrza, powoduje to znaczny spadek jego mocy.

Zalecane wewnętrzne średnice węży stosowane do narzędzi pneumatycznych firmy Chicago Pneumatic i nie tylko:

  1. klucze udarowe 1” – bezwzględnie mają pracować na wężach o średnicy wewnętrznej nie mniejszej niż 13mm,

  2. klucze udarowe ¾” – producent zaleca średnicę wewnętrzną 13mm, z doświadczenia wiemy jednak, iż można stosować węże o mniejszej średnicy – minimum 10mm,

  3. pozostałe narzędzia - producent zaleca średnicę wewnętrzną 10mm, z doświadczenia wiemy jednak, iż można stosować węże o mniejszej średnicy – minimum 8mm.

Należy pamiętać o tym, iż nawet w przypadku prawidłowego doboru do określonych narzędzi węży o odpowiednich średnicach, nadal możemy mieć problemy z uzyskaniem przez narzędzie parametrów wskazanych przez producenta. Przyczyną spadku mocy narzędzia może być spadek ciśnienia, który na wężu o średnicy wewn. 8-10mm i długości 10m może wynosić nawet 1 bar.

PRZYKŁAD - klucz udarowy ½” powinien pracować na ciśnieniu roboczym 6.2 bar. Przyjmijmy, iż takie ciśnienie jest też ustawione na regulatorze przy zejściu z instalacji. Klucz jest podłączony do instalacji sprężonego powietrza za pomocą węża o średnicy 8mm i długości 10m. Wiemy, iż na takiej długości węża o średnicy 8mm mamy spadek ciśnienia około 1 bar. A więc w rzeczywistości narzędzie zasilane jest ciśnieniem około 5.2 bar. Aby zapewnić narzędziu pełną moc i sprawność należy podnieść ciśnienie na regulatorze przy zejściu z instalacji do poziomu około 7.2 bar.

  1. Stosowane wtyczki i szybkozłącza - kolejnym istotnym zagadnieniem przy podłączaniu narzędzi pneumatycznych jest dobór odpowiednich wtyczek i szybkozłączy. Należy stosować szybkozłącza wysokiej sprawności i przepustowości. Szybkozłącza niskiej przepustowości zmniejszają moc narzędzia nawet o 60%. Sprawność armatury podłączeniowej jest niezwykle istotna co najlepiej obrazuje poniższy rysunek.

Pistolety pneumatyczne

Na rysunku klucz z lewej strony jest podłączony na szybkozłączu o sprawności 75% („typowa chińszczyzna” ma niejednokrotnie dużo niższą sprawność). Oznacza to, iż przed szybkozłączem ciśnienie wewnątrz węża wynosiło 6 bar, natomiast za szybkozłączem już tylko 5 bar (strata ciśnienia na poziomie 25% a w konsekwencji utrata mocy narzędzia także o około 25%).

Klucz z prawej strony podłączony jest na szybkozłączu o sprawności 97% (właśnie taką wysoką sprawnością charakteryzują się szybkozłącza renomowanych firmy min. Rectus). Oznacza to, iż strata ciśnienia przy zastosowaniu takich szybkozłączy jest nieznaczna i wynosi zaledwie 0.1 bar a co za tym idzie nie powoduje spadku mocy narzędzia.

Średnice wlotu powietrza poszczególnych typów narzędzi pneumatycznych Chicago Pneumatic oraz zalecane wtyczki i szybkozłącza firmy Rectus, które do nich stosujemy:

Typ narzędzia

Średnica wlotu

powietrza w narzędziu [cal]

Wtyczka serii Rectus [cal]

Szybkozłącze serii Rectus [cal]

Klucze udarowe 1”

½”w (gwint wewnętrzny)

½”z serii 27

seria 27

Klucze udarowe ¾”

⅜”w (gwint wewnętrzny)

⅜”z serii 26

seria 26

Klucz udarowy ½” CP 7750

¼”w (gwint wewnętrzny)

¼”z serii 25

seria 25

Pozostałe narzędzia

¼”w (gwint wewnętrzny)

¼”z serii 26

seria 26

Klucz udarowy ½” CP 7750 stanowi wyjątek wśród narzędzi mających średnicę wlotu powietrza ¼”w. Klucz ten, aby osiągnąć swój maksymalny moment przy odkręcaniu (1085 Nm), powinien być podłączony do instalacji sprężonego powietrza na szybkozłączu wysokiej przepustowości firmy Rectus serii 25.